Heb je een fijne kerstvakantie gehad? Heb je ondanks de kerstdrukte lekker tijd gehad voor jezelf. Wat neem je mee uit de vakantie? Wat ga je lekker achterlaten? Wat zegt dit over wat jij vooral nodig hebt de komende tijd? 

Morgen gaan de schooldeuren weer open. Wat ga je aantreffen? Heb je een idee? Kun je lekker starten, verder gaan waar je gebleven was of verwacht je nog wel wat gedoe? Wat heel goed kan is dat de rust (even) weg is, dat routines zijn vervaagd en sommige leerlingen opnieuw onderzoeken waar de grenzen liggen. Dat kan onrust geven, en twijfel. Moet ik strakker zijn? Heb ik iets laten liggen voor de kerst?  Dit is groepsdynamiek. En precies daarom zijn deze weken zo belangrijk. Boaz Bijleveld noemt ze de Zilveren Weken, in navolging op de Gouden Weken. 

Wat gebeurt er in de klas na de kerstvakantie?

Na een vakantie verschuift de dynamiek in vrijwel elke groep. Leerlingen zijn los geweest van elkaar, rollen zijn vervaagd en de groep gaat opnieuw aftasten:

• Hoor ik er nog bij?
• Hoe doen we het hier ook alweer met elkaar?
• Wie heeft welke plek in de groep?

Je ziet dit terug in gedrag: meer testen, meer spanning, soms meer gedoe. Niet omdat leerlingen niet willen, maar omdat ze opnieuw zekerheid zoeken. De vraag is dus niet: hoe voorkom ik dit? De vraag is: hoe begeleid ik dit proces, zodat de groep weer stevig wordt?

Zilveren weken vragen om regie, niet om harder werken

Wat veel leerkrachten geneigd zijn te doen in deze fase, is harder werken:

• sneller corrigeren
• meer controleren
• strakker sturen

Maar juist in de Zilveren Weken werkt dat vaak averechts. Deze periode vraagt niet om méér druk, maar om bewuste regie. Regie voeren betekent: zien wat er gebeurt, begrijpen waarom het gebeurt, wat de onderliggende vraag is,  en daar gericht op handelen. Dat is precies waar de RESPECT-aanpak van KlassenKracht bij helpt.

De RESPECT-aanpak als fundament in de zilveren weken

Binnen de zilveren weken staan drie pijlers centraal die samen het fundament van de groep dragen. Door hier bewust aandacht aan te geven, voorkom je dat gedrag escaleert en breng je rust en veiligheid terug.

1. Regie voeren op regels, routines en rituelen

Na de kerstvakantie zijn routines niet altijd meer routines. Dat vraagt niet om uitleggen dat ze belangrijk zijn, maar om ze opnieuw samen te doen.

Wat helpt:

• Begin elke dag met een herkenbare start: zelfde plek, zelfde volgorde, zelfde toon.
• Kies één of twee routines die je extra scherp neerzet (bijvoorbeeld binnenkomen of starten met zelfstandig werk).
• Maak verwachtingen zichtbaar en verwijs er rustig naar: “Zo doen wij dat hier.”
• Verwacht niet dat alles meteen weer loopt; begeleid gedrag opnieuw.

Structuur en voorspelbaarheid geeft veiligheid. Juist nu.

2. Erbij horen

Na een onderbreking gaan leerlingen opnieuw de vraag stellen: waar sta ik in deze groep?
Sommige kinderen pakken hun plek snel weer op. Anderen raken die juist even kwijt.

Sta hier bewust bij stil:

• Neem tijd voor her-ontmoeting: korte gesprekken, kringmomenten, samen delen
• Let op kinderen die vóór de kerst lekker meededen en nu afhaken
• Zie gedrag niet meteen als onwil, maar als zoeken naar verbinding

Erbij horen is geen vanzelfsprekendheid. Het is iets wat je samen steeds opnieuw vormgeeft.

3. Samenwerken en samenspelen

De zilveren weken zijn bij uitstek geschikt om te verdiepen op samenwerken en samenspelen. Hier worden leiderschap, volgerschap en onderlinge verhoudingen zichtbaar.

Praktisch kun je denken aan:

• Dagelijks een korte samenwerkingsopdracht
• Na afloop samen reflecteren: wat hielp? wat maakte het lastig?
• Niet evalueren op wie ‘goed’ was, maar op gedrag en keuzes
• Observeren: wie neemt over, wie trekt zich terug, wie verbindt?

Deze observaties geven je waardevolle informatie over wat de groep nodig heeft.

Evalueer de missie: bouwen in plaats van repareren

Een krachtige stap in de zilveren weken is het opnieuw bekijken van de missie van de groep. Niet om hem te veranderen, maar om hem weer levend te maken.

Een eenvoudige manier:

• Zet de missie centraal
• Vraag de groep: waar staan we nu op een schaal van 0 tot 10?
• Wat doen we al goed?
• Wat hebben we nodig om één punt te groeien?

Zo werk je niet vanuit ‘herstellen’, maar vanuit verder bouwen.

Rust en Veiligheid

De zilveren weken zijn geen weken om “even doorheen te komen”. Het zijn weken waarin jij als leerkracht het verschil kunt maken door bewust het fundament te verstevigen.

Door opnieuw te investeren in:

• Ontmoeting,
• Routines,
• Erbij horen,
• Samenwerken,

breng je de groep terug naar Rust en Veiligheid. En van daaruit komt er ook weer ruimte om te leren.

Ik wens je een fijne start met je groep. En ter inspiratie: ik heb een e-book voor je klaar staan. Kun je morgen zo gebruiken.  Klik hier>>> 

Veel plezier ermee!

Met een verschillige groet,

Jelly.

Goed nieuws!!!!

27 januari 2026 starten we een nieuwe opleidingsgroep 💃🏼 in Lelystad

Wil jij ook graag Specialist Klasse(n)Kracht worden?

Er zijn nog 3 plekken beschikbaar!